Direksyon Sıvısı Rengine Bakarak Durumunu Anlama

Direksiyon sıvısına ilk kez baktığım gün ne aradığımı bilmiyordum. Kapağı açtım, içeride kırmızıya benzer bir şey vardı, "demek ki dolu" deyip kapattım. Aylar sonra direksiyonu çevirirken duyduğum o ince vınlama sesi beni tekrar aynı hazneye götürdü ve bu kez sıvı kırmızı değil, koyu kahverengiydi. O günden sonra direksyon sıvısı rengi benim için bir gösterge paneli kadar değerli hale geldi. Çünkü bu sıvı, hidrolik sistemin içinde ne olup bittiğini bize renk ve koku üzerinden anlatıyor.

Aşağıda kendi tecrübemle oturttuğum kontrol sırasını adım adım aktarıyorum. Yeni başlıyorsanız bir bez, bir el feneri ve on dakikanız yeterli.

Adım Adım Renk Kontrolü

1. Motoru ısıt, sonra durdur. Sıvı soğukken hem seviyesi düşük görünür hem de rengi olduğundan daha koyu okunabilir. Ben genelde on beş dakikalık kısa bir tur atıp, park halinde direksiyonu birkaç kez sağa sola sonuna kadar çeviriyorum. Ardından motoru kapatıyorum. Bazı araçlarda ölçüm motor çalışırken yapılır; kapağın üzerindeki ya da kullanma kılavuzundaki uyarı hangisini söylüyorsa ona uyun.

2. Hazneyi doğru bul. Hidrolik direksiyon haznesi çoğunlukla motor bölmesinin kenarında, üzerinde direksiyon simgesi olan küçük bir kaptır. Fren hidroliği ile karıştırmak çok kolay; fren haznesi genelde sürücü tarafında, ana silindirin üstünde durur ve içi berrak sarıdır. Yanlış kapağı açıp yanlış sıvı eklemek en pahalı hatalardan biri, o yüzden emin olmadan hiçbir şey dökmeyin.

3. Kapağın çubuğunu temiz bezle sil, sonra ölçüm yap. Çubuğu çıkarıp bezle kurulayın, tekrar takıp çıkarın. İlk okumada çubukta kalan eski kalıntılar rengi yanıltır. Doğru okuma ikinci daldırmadan gelir.

4. Rengi beyaz zeminde değerlendir. Ben sıvıyı beyaz bir kâğıt havluya damlatıyorum. Haznenin içinde her şey koyu görünür; kâğıt üzerinde ise pembe, kiremit, kahve, siyah farkı net ortaya çıkar. Aynı damlada parlayan minik metal pırıltıları da böyle görürsünüz.

5. Kokla. Bu adımı atlamayın. Sağlıklı sıvı hafif yağ kokar. Yanık, kızarmış, keskin bir koku varsa sıvı aşırı ısınmış demektir; rengi çok koyulaşmamış olsa bile sistemde bir zorlanma var.

6. Kıvamına ve köpüğüne bak. Sıvı süt gibi bulanık ya da içinde hava baloncukları varsa sisteme hava veya nem karışıyor demektir. Genelde emiş hortumu kelepçesinin gevşemesi ya da seviyenin çok düşmesi bunu tetikler.

7. Kararını renk tablosuna göre ver. Aşağıdaki tablo, benim yıllar içinde kendime not ettiğim yaklaşımdır.

Renk bozulmuşsa ne yapıyorum?

Koyulaşmış sıvıyı gördüğümde ilk işim seviyeyi tamamlamak değil, nedenini aramak oluyor. Direksiyonu sonuna kadar çevirip uzun süre öyle tutmak, kayışın gerginliğinin bozulması ya da hazne kapağının tam oturmaması sıvıyı hızla yorar. Kayış konusunda ayrı bir kontrol alışkanlığı geliştirmek gerçekten işe yarıyor; aksesuar kayışlarının durumu direksiyon pompasının ne kadar rahat çalıştığını doğrudan etkiliyor.

Değişim tarafında ise iki yol var: sıvının bir kısmını şırınga ya da sıvı çekme pompasıyla hazneden alıp taze sıvı eklemek, ya da tam devir-daim yaptırmak. Ben evde genelde ilkini uyguluyorum: hazneyi boşaltıp doldurup direksiyonu birkaç kez uçtan uca çeviriyorum, işlemi iki üç kez tekrarlıyorum. Renk her turda biraz daha açılıyor. Ama sıvı simsiyahsa ve yanık kokuyorsa bu yöntem sadece görüntüyü düzeltir; asıl sorun pompada olabilir.

Bir de şu var: aracınız elektrikli direksiyon kullanıyorsa hidrolik hazne yoktur, kontrol edecek bir sıvı da yok. Motor bölmesinde böyle bir kap bulamıyorsanız panik yapmayın, sisteminiz elektrikli olabilir.

Sık Yapılan Hatalar

• Yanlış sıvı eklemek. "Kırmızıysa şanzıman yağı da olur" mantığı çok yaygın ve çok zararlı. Aracın istediği spesifikasyonu kapaktan ya da kılavuzdan okuyup ona sadık kalın.
• Sadece seviyeye bakmak. Seviye tam olabilir ama sıvı ölmüş olabilir. Renk ve koku, seviyeden daha çok şey an